ဘာေၾကာင္႔ဆင္းရဲၾကသလဲ
***********************
အားလံုးခ်မ္းခ်မ္းသာသာ၊ သက္ေတာင္႔သက္သာ ျဖစ္လိုၾကသည္၊ သုိ႔ေသာ္လည္း တစ္ဦးႏွင္႔တစ္ဦး ဘဝ ေလွ်ာက္လွမ္းၾကရျခင္းသည္ တစ္ထပ္တည္းမက်ၾက၊ ခ်မ္းသာၾကသူမ်ားက က်ိက်ိတက္ ခ်မ္းသာၾကေသာ္လည္း၊ ဆင္းရဲ ၾကသည္႔သူမ်ားကလည္း ကုန္းေကာက္စရာမ႐ွိေအာင္ ဆင္းရဲၾကသည္၊ တစ္ေန႔လုပ္မွ တစ္ေန႔စားၾကရသူမ်ားလည္း ဒုႏွင္႔ေဒးျဖစ္၏။ အေမရိကားတြင္ စိန္စီထားေသာ တယ္လီဖုန္းတစ္လံုးကို ေဒၚလာ (၁ဝ) သန္းျဖင္႔ သံုးစြဲႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ခ်မ္းသာေသာသူမ်ား႐ွိၿပီး ညဘက္လမ္းႀကိဳလမ္းၾကားတြင္ ေခြးတိုးဝက္ဝင္ အိပ္ၾကရသူမ်ားလည္း မနည္းေခ်။
ခ်မ္းသာရျခင္းကို စီမံခန္႔ခြဲေရး႐ႈေထာင္႔မွၾကည္႔လွ်င္ တစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။ ခ်မ္းသာရန္၊ ေအာင္ျမင္စြာ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ ရန္ အထူးျပဳ သင္ၾကားေပးသည္။ ေအာင္လည္း ေအာင္ျမင္ၾကသည္၊ ယေန႔ ကမၻာ႔စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားစြာတြင္ စီမံခန္႔ခြဲ ေရးပညာ ထူးခြ်န္သူတို႔ကို အေလးထား႐ွာေဖြ၍ သူတို႔ကုမၸဏီမ်ားကို ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္ အၿပိဳင္အဆိုင္ ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္႐ြက္ေနၾကသည္။
.
ပို၍အေျခခံက်ေသာအေၾကာင္းတရားမ်ား
****************************************
ကိုယ္တိုင္ စီမံခန္႔ခြဲေရးပညာရပ္မ်ားကို သင္ၾကား၍ တတ္ႏိုင္သမွ် မ်ိဳးဆက္သစ္တို႔အတြက္ ျပန္လည္မွ်ေဝ ေသာအားျဖင္႔ စာျဖင္႔ ျပန္လည္မွ်ေဝေနသူ ျဖစ္ပါသည္၊ ကိုယ္တိုင္ ႏိုင္ငံတကာအဆင္႔ကုမၸဏီ တည္ေထာင္လုပ္ကိုင္ေန သျဖင္႔ စီမံခန္႔ခြဲေရးပညာရပ္၏ သီအိုရီမ်ားႏွင္႔ ျမန္မာ႔စီးပြားေရးဝန္းက်င္တို႔၏ အကြာအျခားကို ေကာင္းစြာသိ႐ွိကာ၊ ျမန္မာ႔ လူငယ္မ်ား နားလည္လြယ္ေသာစကားေျပျဖင္႔ လက္ေတြ႔ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားကိုေပါင္းဖက္၍ ေရးသားေနဆဲ ျဖစ္ပါသည္။
အ႐ြယ္တစ္ခုေရာက္လာခဲ႔ၿပီျဖစ္၍လည္း ဘာသာေရးစာေပမ်ားႏွင္႔ မ်ားစြာ မကင္းလြတ္ပါ။ ဘာသာေရး ႐ႈေထာင္႔မွ အဆံုးအမမ်ားသည္ ကမၻာ႔စီမံခန္႔ခြဲေရးပညာရပ္ထက္ ပို၍အေျခခံက်သည္မ်ားကို အေတာ္မ်ားမ်ား ေတြ႔ရပါ သည္။ အေဆာက္အဦးတစ္လံုး ဥပမာႏွင္႔တူညီပါ၏။ အေျခခံအုတ္ျမစ္ေကာင္းခဲ႔ပါလွ်င္ အေပၚထပ္အေဆာက္အဦးတို႔၏ ခိုင္ၿမဲမႈကို အာမခံႏိုင္ၿပီး၊ အေပၚထပ္အေဆာက္အဦး မည္မွ်ေကာင္းမြန္သည္ျဖစ္ေစ အေျခခံအုတ္ျမစ္ မေကာင္းခဲ႔၊ မႀကံ႔ခိုင္ ခဲ႔ပါလွ်င္ အာမခံခ်က္မ႐ွိသကဲ႔သုိ႔ႏွင္႔ တူညီသည္ဟု ေတြ႔ျမင္ပါ၏။
ဗုဒၶဘာသာ၏အဆံုးအမသည္ အေျခခံအုတ္ျမစ္ႏွင္႔ အလားသ႑ာန္တူၿပီး၊ ေခတ္သစ္ စီမံခန္႔ခြဲေရးပညာရပ္ မ်ားက အေပၚထပ္အေဆာက္အဦးႏွင္႔ တင္စားႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ အေျခခံမေကာင္းခဲ႔ေသာေၾကာင္႔ ေအာင္ျမင္ၿပီးမွ က်ဆံုး သြားခဲ႔ၾကသူမ်ား မနည္းပါးခဲ႔ေခ်။ အေျခခံမေကာင္းခဲ႔လွ်င္ က်ဆံုးခ်ိန္၌ ဗုန္းဗုန္းက်ပ်က္စီးႏိုင္ၿပီး၊ အေျခခံေကာင္းခဲ႔ပါက က်ဆံုးခဲ႔လွ်င္ပင္ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ႐ွိႏိုင္သည္ကိုလည္း ေတြ႔ႏိုင္ပါ၏။
.
ဆင္းရဲရျခင္းအေၾကာင္း (၁၁) ပါး
********************************
( ၁ ) လိုအပ္ေသာေနရာတြင္မလွဴဘဲမလိုအပ္ေသာေနရာတြင္လွဴဒါန္းျခင္း
( ၂ ) သပၸဒါေလးပါး (ဥစၥာန၊အာရကၡ၊သမဇီဝိတ၊ကလ်ာဏမိတၱ) ခ်ိဳ႔ယြင္းျခင္း
( ၃ ) စီးပြားေရးကိုေမတၱာျဖင္႔မ႐ွာဘဲဝိသမေလာဘျဖင္႔႐ွာျခင္း
( ၄ ) ပ်င္းရိျခင္းကိုေရာင္႔ရဲျခင္းဟုအထင္မွားျခင္း
( ၅ ) ကိုယ္႔ကိုယ္ကိုမထိန္းသိမ္းႏုိင္ျခင္း
( ၆ ) အခ်ိန္တန္ဖိုးကိုမသိျခင္း
( ၇ ) ကိုယ္႔ထက္သာလွ်င္မနာလိုျခင္း
( ၈ ) စာေပဗဟုသုတမ႐ွိျခင္း
( ၉ ) ေဒသႏၱရဗဟုသုတမ႐ွိျခင္း
(၁ဝ) ေခါင္းေဆာင္စိတ္နည္းျခင္း
(၁၁) ကိုယ္႔အားကိုယ္ကိုးလိုစိတ္နည္းျခင္း
႐ိုးစင္းလွေသာ္လည္း မ်ားစြာအေျခခံက်လွသည္ကို ေတြ႔ရပါလိမ္႔မည္။ ဘာသာေရး႐ႈေထာင္႔မွ ျပဆိုေသာ ဆင္းရဲရျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းမ်ားကို ေလ႔လာလွ်င္ တစ္ဦးတစ္ေယာက္၏ ပင္ကိုယ္အရည္အေသြးမ်ား တည္ေဆာက္ျခင္း (Capacity Building) ျဖစ္ေနၿပီး၊ သာလြန္သြားသည္႔အခ်က္မွာ ေလာကီ၊ေလာကုတၱရာႏွစ္ျဖာအတြက္ အက်ိဳးျဖစ္ေစျခင္း ျဖစ္ေစသည္ကို ေတြ႔ရပါမည္။ ဆင္းရဲမႈမွ လြတ္ကင္းေစသည္သာမက ကုသိုလ္ေရးကိုပါ တြဲဖက္ေပးထားပါသည္။
(စီးပြားေရးကိုေမတၱာျဖင္႔မ႐ွာဘဲ၊ဝိသမေလာဘျဖင္႔႐ွာေဖြျခင္း) ကို ခပ္ေပါ႔ေပါ႔အဓိပၸာယ္ ယူဆမိလိုက္ပါက ဘာသာေရးသက္သက္႐ႈေထာင္႔မွဟု ထင္စရာ႐ွိသည္၊ မဟုတ္ပါေခ်။ ယေန႔ စီမံခန္႔ခြဲေရးပညာရပ္တြင္မွာပင္ ထည္႔သြင္း သင္ၾကားေပးေနေသာအခ်က္ ျဖစ္သည္။ အသံုးအႏႈန္းႏွင္႔ ခ်ဥ္းကပ္ပံုသာ ကြာျခားပါ၏။ Customer Service, Customer Satisfaction စေသာအသံုးမ်ားသည္ ဝယ္ယူသံုးစြဲသူမ်ားအတြက္ ထုတ္လုပ္သူမ်ားက ျပန္လည္ေပးဆပ္ေနျခင္း ျဖစ္သည္၊ သံုးစြဲသူမ်ားအေပၚ ေမတၱာျပန္ထားျခင္းတစ္နည္းလည္း ျဖစ္သည္။ တစ္ခ်ိန္တုန္းက "မ်ားမ်ားျမတ္၊နည္းနည္းေရာင္း" စနစ္မွ ယခုအခါ "နည္းနည္းျမတ္၊မ်ားမ်ားေရာင္း" စနစ္ ျဖစ္လာပါ၏။ အက်ိဳးအျမတ္ကို ဝိသမေလာဘမွ ဖယ္ခြာ၍ မွ်မွ်တတေဆာင္႐ြက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။
(ပ်င္းရိျခင္းသည္ေရာင္႔ရဲျခင္းမဟုတ္ပါေခ်) ။ ပ်င္းရိျခင္းသည္ လုပ္ခ်င္ကိုင္ခ်င္စိတ္မ႐ွိျခင္း၊ အလုပ္လုပ္ရမည္ ကို စိုး႐ြံ႔ျခင္းမွ်သာ ျဖစ္သည္၊ ေရာင္႔ရဲျခင္းက ပ်င္းရိျခင္းႏွင္႔ ဆန္႔က်င္ဘက္ျဖစ္၏။ အလုပ္ကိုမေၾကာက္၊ အေကာင္းဆံုး၊ အႀကိဳးစားဆံုး ေဆာင္႐ြက္သည္၊ သုိ႔ေသာ္လည္း ရလဒ္အေပၚ နည္းသည္ျဖစ္ေစ၊ မ်ားသည္ျဖစ္ေစ ေက်နပ္လက္ခံျခင္း မွ်သာျဖစ္သည္။ အလုပ္မလုပ္လွ်င္ ရလဒ္မရ၊ မလုပ္၍မရျခင္းအေပၚ ေစာဒကတက္၍မရ၊ ထို႔ေၾကာင္႔ လက္ခံရမည္သာ ျဖစ္သည္၊ ေရာင္႔ရဲသူမ်ားကမူ တစ္ဆယ္ဖိုးလုပ္ကိုင္ေသာ္လည္း ငါးက်ပ္ဖိုးမွ် ရလဒ္ထြက္ျခင္းအေပၚ ေက်နပ္ လက္ခံႏိုင္ ၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။
(ကိုယ္႔ကိုယ္ကိုမထိန္းသိမ္းႏုိင္ျခင္း) ကိုလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေတြးရတတ္ေလ႔႐ွိသည္၊ တိုးတက္လာ ေသာေခတ္ျဖစ္၍ အေပ်ာ္အပါးကို ေနရာတကာမွာရႏိုင္သည္ျဖစ္ရာ ကိုယ္႔ကိုယ္ကိုထိန္းသိမ္းႏိုင္ရန္ မ်ားစြာလိုအပ္ပါသည္။ အလုပ္ေလာဘကို မထိန္းသိမ္းႏုိင္ျခင္း၊ အေပ်ာ္အပါးကို မထိန္းသိမ္းႏုိင္ျခင္း၊ ေမာက္မာမႈကို မထိန္းသိမ္းႏုိင္ျခင္းစသျဖင္႔ မထိန္းသိမ္းမႈက႑မ်ားစြာ ႐ွိပါ၏။ ဆင္းရဲစဥ္က လင္မယားႏွစ္ေယာက္ ခ်စ္ခင္ၾကင္နာၾကေသာ္လည္း ခ်မ္းသာလာေသာ အခါ တက်က္က်က္ရန္ျဖစ္၍ ကြဲကြာၾကျခင္းသည္ ကိုယ္႔ကိုယ္ကို မထိန္းသိမ္းႏိုင္ျခင္းမ်ား၏လကၡဏာ ျဖစ္ပါသည္။
ခ်မ္းသာၾကသူမ်ား ခ်မ္းသာရျခင္း၏ အေၾကာင္းတစ္ခုမွာ (အခ်ိန္၏တန္ဖိုးကို ေကာင္းစြာသိျခင္း) ျဖစ္ပါသည္။ လုပ္မွားကိုင္မွား႐ွိ၍ ဥစၥာပစၥည္း တစ္စံုတစ္ရာဆံုး႐ႈံးခဲ႔ပါက ျပန္၍႐ွာေဖြျဖည္႔ဆည္းလွ်င္ ရႏိုင္ေသာ္လည္း ဆံုး႐ႈံးသြားေသာ အခ်ိန္ကို ျပန္၍အစားထိုးမရႏိုင္ပါ၊ ေငြေၾကးလိုအပ္လွ်င္ ဘဏ္မ်ားမွ ေငြေခ်းယူႏိုင္ေသာ္လည္း၊ အခ်ိန္ကို ထုတ္ေခ်းေသာ ဘဏ္မ်ား မ႐ွိေသးပါ၊ မည္သည္႔အခါမွ်လည္း ေပၚထြက္လာမည္မဟုတ္ပါ။ လူတိုင္းတြင္ (၂၄) နာရီ ဟူေသာအခ်ိန္သာ ႐ွိပါ၏။ ထိုညီမွ်စြာ ပိုင္ဆိုင္ထားၾကေသာအခ်ိန္ကို အေကာင္းဆံုး မည္သုိ႔ အသံုးခ်မည္နည္းဟူသည္က တစ္ဦးႏွင္႔တစ္ဦး တိုးတက္မႈ ကြာျခားသြားေစေသာအခ်က္တစ္ခု ျဖစ္လာပါသည္။ ေခတ္သစ္ စီမံခန္႔ခြဲေရးပညာတြင္ (Time Management) ဟူေသာ အခ်ိန္အေပၚ စီမံခန္႔ခြဲေရးသည္ လူ၊ေငြ၊ပစၥည္းမ်ားအေပၚ စီမံခန္႔ခြဲသည္ႏွင္႔အတူ အေရးတႀကီးျဖစ္ေၾကာင္း ေထာက္ျပထားပါသည္။
(ကိုယ္႔ထက္သာလွ်င္ မနာလိုျဖစ္ျခင္း) ကို ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔ မ်ားစြာသတိထား ေ႐ွာင္ၾကဥ္သင္႔သည္ဟု ေတြ႔ျမင္ ပါ၏။ ဘာသာေရး႐ႈေထာင္႔မွၾကည္႔လွ်င္ မနာလိုျခင္းသည္ အကုသိုလ္စိတ္ ျဖစ္ပါ၏။ အကုသိုလ္စိတ္႐ွိသူထံ အကုသိုလ္ အက်ိဳးတရားမ်ားသာ ေရာက္လာပါလိမ္႔မည္။ အေနာက္ႏိုင္ငံသားတို႔၏ အားသာခ်က္မွာ ဤစိတ္မ်ိဳးမ႐ွိၾကျခင္း ျဖစ္သည္၊ ကိုယ္႔ထက္သာလွ်င္ မနာလိုစိတ္မွာ အေနာက္ကမၻာထက္ အေ႐ွ႔ကမၻာက ပို၍မ်ားေၾကာင္း ဆန္းစစ္ခ်က္မ်ားတြင္ ေတြ႔ႏိုင္ မည္ျဖစ္သည္။ မနာလိုေသာေၾကာင္႔ အက်ိဳးတစ္စံုတစ္ရာ ရႏိုင္မည္မဟုတ္သည္ကို ေကာင္းစြာသိ႐ွိပါက ဤစိတ္ကို ဖယ္႐ွားႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။
(စာေပဗဟုသုတမ႐ွိျခင္း) (ေဒသႏၱရဗဟုသုတမ႐ွိျခင္း) သည္ မ်ားစြာ႐ွင္းျပရန္လိုသည္႔ အေၾကာင္းမ်ား မဟုတ္ေခ်။ ပညာျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းတရားမ်ားျဖစ္သည္ကို အားလံုးက ႁခြင္းခ်က္မ႐ွိ လက္ခံထားၾကၿပီး ျဖစ္သည္၊ ေခတ္သည္ ပညာေခတ္ျဖစ္၍ ပညာကိုအေျခမခံပါက ႀကီးပြားတိုးတက္ရန္ အခြင္႔အလမ္းမ်ားဆံုး႐ံႈးမည္သာ ျဖစ္သည္။
(ေခါင္းေဆာင္မႈစိတ္နည္းျခင္း) တြင္ ႏွစ္ပိုင္း႐ွိသည္ဟု ေတြ႔ျမင္သည္။ ပထမတစ္ပိုင္းမွာ အမွန္ပင္ အမ်ားကို ဦးေဆာင္လိုစိတ္နည္းပါးၿပီး၊ မပင္မပန္း ေနာက္ကသာလိုက္လိုၾကသည္ကို ေတြ႔ရသည္၊ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြး နည္းပါးျခင္း၊ ထက္ထက္ျမက္ျမက္မ႐ွိျခင္း စသည္တို႔၏ အားနည္းေသာလကၡဏာတစ္ရပ္ ျဖစ္သည္၊ ဦးေဆာင္လိုစိတ္ နည္းပါးျခင္းသည္ တိုးတက္မႈ၏ ဆန္႔က်င္ဘက္ျဖစ္၍ ဆင္းရဲရျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းမ်ားထဲမွ တစ္ခုလည္း ျဖစ္သည္၊ ေနာက္တစ္ပိုင္းမွာ မွားယြင္းေသာ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြး႐ွိၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။ မိမိ၏ အရည္အေသြးအမွန္ကို ေကာင္းစြာ အကဲမျဖတ္ႏိုင္ၾက ဘဲ ယံုၾကည္ခ်က္လြန္ကဲစြာ “ငါသာေခါင္းေဆာင္မွ”ဟူေသာအေတြးျဖင္႔ "ငါမ႐ွိမျဖစ္" ဟူ၍ က်င္႔ႀကံၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္၊ ဤေနရာတြင္ "မွန္ကန္ေသာေခါင္းေဆာင္စိတ္နည္းျခင္း" ဟု နားလည္ထားႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။
(ကိုယ္႔အားကိုယ္ကိုးလိုစိတ္နည္းျခင္း) သည္ ျမန္မာမႈနယ္ပယ္တြင္ မ်ားစြာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေဆာင္႐ြက္ ရမည္႔အခ်က္ဟု ျမင္ေတြ႔သည္။ အေနာက္ႏိုင္ငံသားမ်ား တိုးတက္ၾကသည္မွာ ကိုယ္႔အားကိုယ္ကိုးလိုစိတ္ ျပင္းထန္ၾက ေသာေၾကာင္႔ ျဖစ္သည္၊ မိဘခ်မ္းသာသည္ကို မ်က္ေစာင္းမထိုးတတ္ၾက၊ အ႐ြယ္ေရာက္လွ်င္ မိဘရင္ခြင္မွခြာ၍ ကိုယ္တိုင္ ႐ွာေဖြစားေသာက္ၾကသည္၊ မိဘအေမြကို စိတ္မဝင္စား၊ ထို႔ေၾကာင္႔လည္း တိုးတက္ၾကျခင္း ျဖစ္သည္၊ ျမန္မာ႔ယဥ္ေက်းမႈ တြင္ မိဘမ်ားက သားသမီးအေပၚ အစိုးရိမ္ႀကီးလြန္းၾကသည္၊ သားသမီးမ်ားကလည္း မိဘအေပၚ မွီခိုလြန္းလာၾကသည္၊ အခ်ိဳ႔မိသားစုမ်ားကိုၾကည္႔လွ်င္ ကိုယ္ကသားသမီးမ်ား ျပန္ေမြးေနသည္႔တိုင္ မိဘအေပၚမွီခိုဆဲျဖစ္သည္ကို ေနရာအႏွံ႔မွာ ေတြ႔ႏိုင္ပါသည္၊ မွီခိုစိတ္ႀကီးျခင္းသည္ ဦးေဆာင္စိတ္နည္းပါးျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္၊ ေနာက္လိုက္စိတ္သည္ ႀကီးပြားရာ ႀကီးပြားေၾကာင္း၊ တိုးတက္ရာ တိုးတက္ေစေသာစိတ္မ်ိဳးမဟုတ္ပါ။
ကိုယ္ကညံ႔လွ်င္ ကိုယ္႔သားသမီးမ်ား ညံ႔တတ္ပါသည္။ ကိုယ္႔မ်ိဳးဆက္တို႔ ညံ႔ဖ်င္းတတ္ပါသည္၊ တစ္ဦးခ်င္း၊ တစ္မိသားစုခ်င္း ညံ႔ဖ်င္းစြာ ေပါင္းစည္းမႈမ်ားလာေသာအခါ လူမ်ိဳး၊ႏိုင္ငံတို႔၏ ေနာက္မ်ိဳးဆက္မ်ား ညံ႔ဖ်င္းလာမည္သာ ျဖစ္ပါသည္။ ညံ႔ဖ်င္းသည္ႏွင္႔ တိုးတက္မႈႏွင္႔ ေဝးကြာရပါသည္၊ တိုးတက္မႈမ႐ွိျခင္းသည္ ဆင္းရဲျခင္းသာ ျဖစ္ပါ၏။ ေခတ္သစ္ စီမံခန္႔ခြဲမႈပညာရပ္သည္ လူတိုင္း ေလ႔လာသင္႔ေသာ ဘာသာရပ္ျဖစ္ၿပီး၊ ႀကီးပြားတိုးတက္ေစသည္႔ ပညာရပ္ ျဖစ္သည္မွာ အေသအခ်ာ ျဖစ္ပါသည္၊ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာ႔ဘာသာေရးအဆံုးအမသည္ ေခတ္သစ္ စီမံခန္႔ခြဲေရးပညာကို ပို၍အေျခခိုင္ေစေသာ၊ ပို၍ၿမဲၿမံေစေသာအေၾကာင္းရင္းမ်ား ျဖစ္သည္ကိုလည္း မေမ႔အပ္၊ လ်စ္လ်ဴ႐ႈအပ္သည္ မဟုတ္ပါ။
Credit : ေနဇင္လတ္
